Waa maxay Dib-u-qarameyn Shirkado ama Warshado ee Dowladdu sameyso ( Renationalization Companies)

 Waa maxay Dib-u-qarameyn  Shirkado ama Warshado ee Dowladdu sameyso ( Renationalization Companies)

Ereyga "renationalization" waa hab Dowladda loogu wareejiyo Shirkadaha ama warshadaha taasoo ay dowladdu yeelan doonto fulintada iyo ugu adeegidda bulshada uguna shaqeyneysa sida ay u bixiso adeeg ama product .

Waxaa la tayeyyaa serviceka ama product-ka shirkadda iyadoo looga faaideynayo bulshada , dowladda iyo dhammaan waddankaba.  Dib-u-qarameyntu waxay inta badan ka dhacdaa qaybaha looga baahan yahay waddanku inuu si habsami leh u shaqeeyo ama meelaha ay qasab tahay in hanti-goosadyadu ay ka dhacaan.

Dowladu inta badan waxay la wareegaan shirkadaha gaarka loo leeyahay sababo dhaqaale ama siyaasadeed awgood. Nidaamkan waxaa loo yaqaanaa qarameyn. Mararka qaar, madaxda qaranku waxay go'aansan karaan inay dib ugu celiyaan shirkadahaas shirkado gaar loo leeyahay si ay u keydiyaan lacag, ay u kordhiyaan waxtarka howlgalka, ayna gacan uga geystaan ​​sidii shacabka loo siin lahaa badeecado iyo adeegyo aad u dhaqso badan. Tan waxaa loo yaqaan 'privatization'.

Hadda shaqooyin badan oo dowladdu xaq u leedahay ayaa gacanta ugu jira shirkado private ah sida Shirkadaha koronta , Biyaha , Isgaarsiinta , taasoo ah in shaqadan ay dowladdu leedahay masu'uuliyaddooda iyo nidaaminta xeerar hagaya shaqooyinkooda.

Waxay dowladdu la wareegidoonta shirkaddaha ku sii shaqeyyo arimaha aan kor ku soo xusnay waxayna tayeydoonta waxtarkooda iyadoo looga faaideyndo, waqtigan waxaa la joogaa waqtigii ay dowladdu awood buuxda u yeelan lahayd in lala wareego adeeg bixinta , tayeynta iyo qiimeynta shirkado ama wershado ay maamulkeeda leedahay Dowladda.

Cusboonaysiinta waxay u dhacdaa dhowr sababood oo kala duwan awgood. Sida kor ku xusan, dowladaha ayaa dib ula noqon kara shirkadaha gaarka loo leeyahay si ay uga caawiyaan hagaajinta howlaha. Sidoo kale way la laaban karaan hay'adahaas haddii keli-keli ahi soo baxo.

Markay shirkaddu sidaa u weynaato, waxay ka talisaa waaxda, iyadoo siineysa ku dhowaad inay si buuxda ula wareegto suuqa. Tani waxay xannibaysaa tartanka, oo shirkadaha kale ka ilaalinaysaa suuqa. Shirkadda gacanta ku haysa ayaa markaa kor u qaadi karta qiimaha iyaga ikhtiyaarkooda ah.

Markay dowladdu dib ulaabaneyso maamulida shirkad gaar loo leeyahay, waxay qaadeysaa masuuliyada wax kasta oo ay kujiraan faa iidooyinkeeda iyo deymaheeda. Faa'iidooyinka waxaa loogu talagalay abuurista iyo maalgelinta cilmi baaris cusub, adeegyada bulshada, iyo barnaamijyada kale ee dowladda. Haddii shirkadda lala wareegayo si caam ah looga ganacsado, waa in marka hore laga noqdaa ka hor inta aysan la wareegin dowladda.

Marka ay dowladdu qoryeyso nidaamka mustaqbal ee dib-u -qarameynta Shirkadahq ama warshadaha (Future Renationazation ) waxaa meesha ka bixi doona shirkado badan oo hadda aan gudan karin waajibaadkii saarna iyo mas'uuliyaddii adeeg iyo waxsoosaar tayo leh oo bulshadu awoodaan ( affordable Service or Product)  waxaana iman doonq shirkado ama wershado bixiya adeeg ama waxsoosaar tayo leh ( Accessable Service or product ) waxaana ka faaididoona Bulshada.

W/Q: Barre Adaani Issa